Hastalar İçin

Arka Ayak Artroskopisi

Arka ayak bileği artroskopisi - Ard ayak artroskopisi (endoskopisi) nedir?

Ayak bileği tibia (kaval kemiği) alt ucu ile talus (aşık kemiği) arasındaki eklemdir. Ayak bileğine önden yapılan artroskopi ile eklemin 2/3 ön kısmındaki hastalıklar tedavi edilebilir. Ancak ayak bileği ekleminin arka 1/3’ü ve topuk kemiğinin üzerindeki boşluğu ilgilendiren hastalıkların tedavisi için arka ayak endoskopisi gereklidir. Diğer eklemlerde olduğu gibi bu bölgeye de fiberoptik kameralar ile görüntüleme ve artroskopik cerrahide kullanılan ince çaplı enstrümanlar ile cerrahi işlemler yapılabilir.
Resim 1 : Arka ayak endoskopisi ile ulaşılabilen bölgeler.
Resim 1: Arka ayak endoskopisi ile ulaşılabilen bölgeler.

Arka ayak bileği artroskopisi (endoskopisi) nasıl yapılır?

Hasta yüz üstü yatarken ve anestezi altında işlem gerçekleştirilir. Aşil tendonunun her iki yanından yapılan 2 adet küçük (5-6 milimetre) kesiler ile önce kamera ardından enstrümanlar bölgeye yerleştirilir (Resim 2). Kullanılan bu küçük giriş deliklerine portal adı verilir. Portallerden eklemin arka kısmına ulaşılırken son derece önemli damar ve sinir yapılarının birkaç milimetre yakınından geçilir. Bu bölgenin anatomisini iyi bilmek ve bu teknikte deneyimli olmak, komplikasyonları önlemek için önem taşır.
Resim 2: Arka ayak endoskopisi yapılması.
Resim 2: Arka ayak endoskopisi yapılması.

Arka ayak bileği artroskopisi (endoskopisi) ile hangi hastalıklar tedavi edilebilir?

Arka ayak endoskopisi ile ayak bileğinin arka 1/3 kesimindeki birçok hastalık tedavi edilebilir.

Ayak bileğinin arka tarafında ağrı yaratabilecek kemik sıkışmaları, yumuşak doku sıkışmaları, kıkırdak ve tendon sorunlarında bu teknik sıklıkla kullanılır.

Ayak bileği posterior sıkışma hastalığı

Arka ayak artroskopisi ile en sık tedavi edilen hastalık ayak bileği arkası (posterior) sıkışma sendromudur. Ayak bileği posterior sıkışma sendromu en çok futbolcuları ve dansçıları etkileyen bir hastalık olmakla birlikte, ayağı tekrarlayan ve zorlu bir şekilde aşağı doğru bükerek yapılan her türlü aktivite bu hastalığı tetikleyebilir. Genellikle ayak bileği arka kısmında ağrı ile kendini gösterir, bu ağrı parmak ucuna kalkmaya çalışıldığında artar. Bazı insanların ayak bileğinin arka tarafında talusun posterolateral çıkıntısı (Stieda çıkıntısı) abartılı şekilde belirgin veya os trigonum denilen ayrı bir kemik şeklinde olabilir (Resim 3). Bu durum posterior sıkışma olasılığını arttırır ve ameliyatsız tedavilere de dirençli olmasına neden olur. Muayene, röntgen grafileri ve manyetik rezonans görüntüleme ile tanı konulur. Anti-inflamatuvar ilaçlar, istirahat, kortizon enjeksiyonları ve fizik tedavi gibi yöntemler ile yakınmalar geçmez ise cerrahi tedavi gündeme gelir. Artroskopik olarak bu kemik oluşumların tıraşlanarak alınması ve etrafında oluşan yumuşak doku kalınlaşmasının (sinovit) temizlenmesi ile tedavi sağlanır.
Resim 3: Arka ayakta sıkışmaya yol açan os trigonum.
Resim 3: Arka ayakta sıkışmaya yol açan os trigonum.

Kıkırdak sorunları

Talus kemiğinin kubbe kısmında yer alan kıkırdak sorunlarının (osteokondral lezyonlar) çoğu önden yapılan klasik ayak bileği artroskopisi ile tedavi edilebilir. Ancak nadiren arka taraftan ulaşılabilir osteokondral lezyonlar da olmaktadır. Bu kıkırdak hasarının temizlenip, yeni kıkırdak oluşturacak cerrahi işlemler arka ayak endoskopisi ile yapılabilir.

Ayrıca talus kemiği ile topuk kemiği (Kalkaneus) arasındaki subtalar eklemin arka kesimine de ard ayak artroskopisiyle ulaşılabilir ve girişimde bulunulabilir.

Tendon sorunları

Başparmağı yere doğru büken kas olan Fleksör hallucis longus (FHL) tendonu arka ayak endoskopisinde görüntülenir. Özellikle dansçı ve balerinlerde görülen, ve tekrarlayan zorlayıcı parmak ucuna kalkma hareketi sonrası oluşan FHL tendiniti arka ayak endoskopisi ile tedavi edilebilir. Tendon etrafında oluşan sinovit (tendon zarı kalınlaşması) ve sıkışmalar bu yöntemle tedavi edilebilir.
Resim 4: Arka ayak endoskopisine ait görüntüler.
Resim 4: Arka ayak endoskopisine ait görüntüler.

Aşil tendonu sorunları

Aşil tendinitlerinin bir kısmına neden olan Haglund çıkıntısı da yine bu yöntemle tedavi edilebilir hastalıklar arasındadır.

Arka ayak endoskopisi sonrası iyileşme nasıldır?

Arka ayak endoskopisi sonrası genellikle 1 gece hastanede yatış gerekli olur. Doktorunuz uygun görmediği sürece herhangi bir alçı uygulamasına gerek yoktur ve erken dönemde ayak bileği hareketlerine başlanabilir. İyileşmenin tamamlanması ve spora dönüş 6-8 hafta sürebilir.